Ajan-Hazır Kontrol Listesi

Ajanlar tasarımı değil veriyi okur. Bu liste, bir işletmenin yapay zekâ ajanlarına hazır olup olmadığını 12 boyutta ve 148 denetlenebilir maddede ölçer.

Ajan hazırlığı kontrol listesi bölümleri

Agentic Readiness

Zincir kuralı: sıralama her şeyden önemli

Bu liste rastgele sıralanmış bir iyileştirme torbası değil. Sıra şudur:

Erişim → Okunabilirlik → Veri → Görünürlük → Protokol → İşlem → Ölçüm

Bu sırayı atlayan yatırım boşa gider. Feed’i kusursuz olan ama botlara kapalı bir site ajan tarafından hiç bulunamaz. AI cevaplarında görünen ama stok verisi bayat olan bir mağaza, ajanın güven skorunu kalıcı olarak kaybeder.

Kapsam: Maddeler hem ürün satan e-ticaret ve e-ihracat işletmeleri hem de hizmet ve B2B işletmeleri için ayrıştırıldı. Ürün feed’i olmayan bir B2B firması Bölüm 3 ve 5’i atlayabilir; Bölüm 1, 2, 7, 8 ve 9 herkes için geçerlidir.

Puanlama ve olgunluk kademeleri

Kritik madde 3 puan, önemli 2, olgunlaştırıcı 1. Uygulanabilir olmayan bölümleri paydadan düşün ve yüzde üzerinden değerlendir. Listenin tamamı 354 puan eder (70 kritik, 66 önemli, 12 olgunlaştırıcı madde).

Yüzde	Kademe	Anlamı	Sıradaki hamle
%0-25	Kademe 0 · Görünmez	Ajan siteyi okuyamıyor ya da ürünü anlayamıyor	Bölüm 1 ve 2
%26-50	Kademe 1 · Erişilebilir	Ajan okuyabiliyor, ama veri güvenilir değil	Bölüm 3 ve 6
%51-75	Kademe 2 · Feed-Hazır	Veri güvenilir, ama görünürlük ve ölçüm yok	Bölüm 8 ve 9
%76-90	Kademe 3 · Ajan-Yerli	Kanal aktif ve ölçülüyor	Bölüm 4 ve 10
%91+	Kademe 3+ · Referans	Yönetişim ve güven katmanı dahil olgun	Pilot liderliği

Kritik kural: Herhangi bir bölümde kritik maddelerin tamamı karşılanmadan bir üst kademeye geçilmiş sayılmaz, puan yüksek olsa bile. Örneğin robots.txt’de OAI-SearchBot kapalıysa toplam puan %80 bile olsa fiili kademe 0’dır.

0-30-60-90 gün uygulama sırası

0-30 gün · Erişim ve okunabilirlik. Bölüm 1’in tamamı, ardından 2.1-2.12, 9.1-9.3 ve 9.9 (baseline), 8.1-8.2 (prompt seti ve ilk ölçüm). Çıktı: Botlara açık, schema’sı doğrulanan site ve ölçüm baseline’ı.

30-60 gün · Veri ve güvenilirlik. Bölüm 3’ün tamamı, 6.1-6.4 ve 6.7, 5.1-5.3 (birim ekonomi), 12.1-12.2. Çıktı: Doğrulanmış feed, %98 stok doğruluğu ve hangi SKU’nun kanala uygun olduğunun kararı.

60-90 gün · Kanal, görünürlük ve yönetişim. 4.1, 4.4, 4.5 ve 4.9, Bölüm 8’in kalanı, 7.3, 7.5, 7.6 ve 7.9, ihracat hedefi varsa Bölüm 10, Bölüm 11 gözden geçirmesi. Çıktı: En az bir agentic kanalda canlı ürün, ölçülen görünürlük artışı ve yazılı yetki-geri alma politikası.

Kırmızı bayraklar

Bu maddelerden biri varsa diğer her şeyi durdurun:

WAF ya da robots.txt meşru arama ve ajan botlarını engelliyor.
Fiyat ya da stok, feed ile sitede farklı.
Ürün bilgisi yalnızca JavaScript ile render ediliyor.
Feed’de gerçek olmayan GTIN üretilmiş. Uydurulmuş barkod kalıcı hesap riskidir.
Sahte yorum ya da AggregateRating var.
Stok doğruluğu %90’ın altında.
Ajan işlemleri için hiçbir log tutulmuyor.
Komisyon ve işlem ücreti toplamı ürün marjını aşıyor, ama kanal yine de açık.
Ekip, ChatGPT Ads’in Türkiye’yi hedeflemediğini bilmeden iç pazar için bütçe ayırmış.
Tedarikçi sözleşmesi çıktı değil saat bazlı ve doğrulanabilir kilometre taşı yok.

Dürüst sınırlar

Bu listeyi sunarken söylenmesi gerekenler:

Bu liste satış garantisi değildir. Agentic commerce bugün ağırlıklı olarak bir keşif ve görünürlük kanalıdır; gömülü checkout’un ilk dalgası davranışsal nedenlerle geri çekildi. Yatırımın büyük kısmı feed kalitesine ve AI görünürlüğüne yapılmalı, checkout entegrasyonuna değil.
Türkiye asimetrisi gerçektir. Bölüm 10 ve Bölüm 4’ün bir kısmı iç pazar için bugün karşılıksızdır; değer e-ihracat pazarlarındadır.
Ölçüm eksiktir. AI trafiğinin önemli bir kısmı hiçbir kurulumla yakalanamaz. Rakamlar alt sınırdır.
Protokoller hareketlidir. ACP, UCP ve AP2 spesifikasyonları çeyrek bazında değişiyor. Bu liste Ağustos 2026 durumunu yansıtır; maddeler değil ama teknik detaylar eskiyecektir.
Sektör istatistiklerine temkinli yaklaşın. “AI trafiği X kat daha iyi dönüşür” tipi veriler çoğunlukla tek kaynaklı ve seçili örneklemlidir. Kendi baseline’ınız tek geçerli kanıttır.

Teknik spesifikasyonlar birincil kaynaklardan çeyrek bazında yeniden doğrulanmalıdır: developers.openai.com/commerce, agenticcommerce.dev, Universal Commerce Protocol deposu ve ap2-protocol.org.