Rel Sponsored ve Rel UGC Nasıl Kullanılır?

Google, 10 Eylül 2019'da bağlantıların yapısını tanımlamak için iki yeni nitelik duyurdu: rel="sponsored" ve rel="ugc". Aynı duyuruyla rel="nofollow" katı bir komut olmaktan çıkıp ipucu modeline geçti. Aradan geçen yıllarda bu üçlü, bağlantı işaretlemenin standardı hâline geldi. Bu yazıda niteliklerin ne işe yaradığını, hangi durumda hangisini kullanmanız gerektiğini ve yapay zekâ destekli aramada bağlantı işaretlemenin niçin hâlâ değer taşıdığını anlatıyoruz.

Bağlantı nitelikleri nedir?

Bağlantı nitelikleri, bir <a> etiketinin rel alanına yazılan ve bağlantının niteliğini arama motorlarına açıklayan işaretlerdir. Bugün dört temel seçenek vardır:

• rel="nofollow": bağlantının sıralama sinyali olarak değerlendirilmemesi yönünde ipucu.
• rel="sponsored": reklam, sponsorluk ya da bedeli ödenmiş yerleşimler.
• rel="ugc": yorum, forum gönderisi gibi kullanıcı tarafından oluşturulmuş içerikteki bağlantılar.
• Nitelik yok: doğal, editoryal bağlantı.

Nitelikler birbirini dışlamaz. Bir bağlantı hem kullanıcı içeriğinden gelip hem sponsorlu olabilir; bu durumda rel="ugc sponsored" yazımı geçerlidir.

Arama motorları bağlantıları nasıl kullanır?

Bağlantılar arama motoru botlarının yeni sayfaları keşfetmesini ve sayfalar arasındaki ilişkiyi anlamasını sağlar. Bir tarayıcı bot siteye girdiğinde, tıpkı bir kullanıcı gibi bağlantıları izleyerek başka belgelere ulaşır. Arama motorlarının çalışma mantığını merak ediyorsanız bu yazıyı inceleyebilirsiniz.

Bağlantı yalnızca keşif aracı değildir. Google bağlantının değerini yorumlarken bağlantı metnine (anchor text), bağlantının verildiği içeriğin konusuna, kaynak sitenin güvenilirliğine ve bağlantıya eklenen niteliğe bakar. Bağlantı değerlendirmesinin kökeninde PageRank yer alır, ancak bugün devreye yüzlerce sinyal ve büyük ölçüde anlamsal değerlendirme girer. Bir bağlantının ağırlığı tek bir metriğe değil, kaynağın otoritesine ve konu uyumuna bağlıdır.

Bağlantı verirken dikkat edilmesi gerekenler:

• Hedef sayfayı gerçekten tarif eden bir bağlantı metni kullanın.
• Yalnızca okuyucuya fayda sağlayan sayfalara bağlantı verin.
• Güvenilir ve konuyla ilgili kaynakları tercih edin.

Nofollow etiketi nedir ve nasıl değişti?

Nofollow, arama motoruna bir bağlantıyı sıralama hesabına katmamasını söyleyen niteliktir. Google bu etiketi 2005'te yorum spamını sınırlamak için tanıttı. 10 Eylül 2019 duyurusuyla model değişti: nofollow artık kesin bir komut değil, hangi bağlantıların dikkate alınacağı konusunda bir ipucu olarak yorumlanıyor.

Değişikliğin ikinci ayağı tarama tarafındaydı. Nofollow uzun süre tarama ve dizine eklemeyi engellemek için de kullanılıyordu. Google, 1 Mart 2020 itibarıyla bu işlevin de ipucu modeline geçtiğini bildirdi. Bir sayfanın taranmasını ya da dizine eklenmesini gerçekten engellemek isteyen siteler o tarihten önce robots.txt, meta robots etiketi ya da parola korumasına geçmek zorunda kaldı. Bugün de geçerli olan kural budur: erişimi kapatmak istiyorsanız nofollow yeterli değildir.

Örnek kullanım

• Nitelik yok: <a href="https://ornek.com/">bağlantı</a>
• Nofollow: <a href="https://ornek.com/" rel="nofollow">bağlantı</a>

rel="sponsored" ne zaman kullanılır?

rel="sponsored", bedeli ödenmiş her bağlantı için kullanılır. Bu nitelik bağlantının ticari bir ilişkiden doğduğunu açıkça bildirir ve olası bir bağlantı şeması (link scheme) yaptırımından korunmanın en temiz yoludur.

• Reklam amaçlı yerleştirilen bağlantılar
• Sponsorluk sözleşmesi ya da anlaşması kapsamında verilen bağlantılar
• Karşılığında ödeme, ürün veya hizmet alınan bağlantılar

Sponsorlu içerik üretiyorsanız işaretleme, şeffaflığın teknik karşılığıdır. Konunun editoryal tarafı için doğal reklam (native advertising) yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek kullanım: <a href="https://ornek.com/" rel="sponsored">bağlantı</a>

Daha önce sponsorlu bağlantılarınızı nofollow ile işaretlediyseniz bunları geriye dönük olarak sponsored'a çevirmeniz zorunlu değildir. Google her iki işaretlemeyi de kabul eder, ancak sponsored'ı tercih ettiğini açıkça belirtmiştir.

rel="ugc" ne zaman kullanılır?

rel="ugc", sitenizde kullanıcıların ürettiği alanlardan çıkan bağlantılar için kullanılır. UGC, "user generated content" yani kullanıcı tarafından oluşturulmuş içerik anlamına gelir.

• Blog ve makale yorumlarındaki bağlantılar
• Forum gönderilerindeki bağlantılar
• Kullanıcı profili, inceleme, soru-cevap gibi moderasyonsuz alanlar

Örnek kullanım: <a href="https://ornek.com/" rel="ugc">bağlantı</a>

Uzun süredir katkı veren, güvendiğiniz kullanıcıların bağlantılarında bu niteliği kullanmama tercihinde bulunabilirsiniz. Karar tamamen site sahibine aittir. Kullanıcı içeriğini yoğun barındıran sitelerde moderasyon politikası, işaretlemeden daha belirleyicidir.

Mevcut bağlantı etiketlerini değiştirmek gerekir mi?

Hayır. Google, geçmişte uygulanan nofollow işaretlemelerinin yeniden yapılandırılmasını şart koşmadı. Yeni nitelikler, ek bir iş yükü değil, daha ayrıntılı anlatım imkânı olarak konumlandırıldı.

Reklam ve sponsorlu bağlantıları işaretlemek zorunlu mu?

Evet. Bağlantı şeması yaptırımından kaçınmak için ücretli bağlantılar sponsored ya da nofollow ile işaretlenmelidir. İşaretlenmemiş ücretli bağlantı, Google'ın spam politikalarına aykırıdır.

Bir bağlantıda birden fazla nitelik kullanılabilir mi?

Evet. Nitelikler boşlukla ayrılarak birlikte yazılabilir. Örneğin rel="ugc sponsored", bağlantının hem kullanıcı içeriğinden geldiğini hem de sponsorlu olduğunu bildirir.

Nitelikler neden komut değil de ipucu?

Google, manipülatif bağlantıları bu niteliklere ihtiyaç duymadan da büyük ölçüde ayırt edebildiğini belirtti. İpucu modeli, sistemin daha önce tamamen göz ardı ettiği bağlantıları görüp bağlamıyla birlikte değerlendirmesine olanak tanıyor. Danny Sullivan bu geçişi duyururken vurgunun daha önce işlenemeyen bağlantıları görebilmek olduğunu söylemişti:

Bize asıl yardımcı olan, daha önce işleyemediğimiz bağlantıları görebilmek.

Danny Sullivan, Google, 11 Eylül 2019

Bağlantı nitelikleri AI aramada niçin önemli?

Yapay zekâ destekli aramada otorite, giderek bağlantı sayısından çok kaynağın alıntılanabilirliğine dayanıyor. AI Overviews, ChatGPT, Perplexity ve Gemini gibi sistemler bir yanıt üretirken kaynak seçiyor ve seçtiği kaynağı adıyla gösteriyor. Bu seçimde belirleyici olan, içeriğin güvenilir ve tutarlı bir bilgi kaynağı olarak tanınmasıdır.

Bağlantı işaretlemenin buradaki rolü dolaylı ama gerçektir. Doğru işaretleme üç şeyi sağlar:

• Editoryal ile ticari ayrımı netleşir. Ücretli bağlantılarını işaretleyen bir site, editoryal önerilerinin bağımsızlığını da işaretlemiş olur. Bu, E-E-A-T'nin güvenilirlik ayağıdır.
• Kaynak sinyali temiz kalır. Kullanıcı yorumlarından çıkan yüzlerce işaretsiz bağlantı, sitenin dış bağlantı profilini bulanıklaştırır. UGC işaretlemesi bu gürültüyü ayırır.
• Alıntılanma riski azalır. Bağlantı şeması yaptırımı alan bir site organik görünürlüğünü kaybettiğinde AI sistemlerinin dizinden çektiği kaynak havuzundan da düşer.

Yani bağlantı nitelikleri bir sıralama hilesi değil, hijyen konusudur. Görünürlüğü asıl belirleyen içeriğin özgünlüğü ve otoritesidir. Yapay zekâ destekli arama motorları için içerik optimizasyonu ve GEO uyumlu içerik üretmenin kuralları yazılarımız bu tarafı ayrıntılandırıyor.

Bağlantı profilinizi ve teknik SEO altyapınızı Webtures ekibiyle birlikte gözden geçirmek isterseniz hizmetlerimizi inceleyebilir ya da doğrudan bizimle iletişime geçebilirsiniz.